Ekologiczne farby i lakiery

Poza jakością, wydajnością i ceną farby czy lakieru budowanych bądź remontowanych mieszkań, warto zwrócić uwagę na bezpieczeństwo nabytych produktów – bezpieczeństwo dla ludzi i środowiska naturalnego.

Ekologia, odgrywająca ostatnimi czasy coraz większe znaczenie, przyczynia się do rozwijania naszej świadomości i zwiększa nasz stopień zainteresowania otaczającym nas światem. Uczymy się jak żyć zdrowiej i co wybierać, by nie szkodzić sobie, najbliższym, i matce naturze.

 

Dom ekologiczny – dom bezpieczny, przyjazny dla ludzi środowiska

Wybierając materiały budowlane, zwracajmy uwagę nie tylko na ich jakość, wydajność czy cenę, ale także ich wpływ na zdrowie człowieka i bilans ekologiczny.

Materiały budowlane, spełniające obowiązujące normy zapewniają określony poziom bezpieczeństwa. Materiały ekologiczne (posiadające stosowny certyfikat i znak ekologiczny) oznaczają, że ich bilans ekologiczny, a więc wpływ na człowieka i środowisko, jest jak najbardziej korzystny. Dotyczy to również farb i lakierów.

Stosowanie ekologicznych materiałów do wykańczania wnętrz zaleca się głównie w odniesieniu do dzieci i osób zmagających się z alergiami.  To one szczególnie wrażliwie reagują na substancje szkodliwe, zawarte w farbach i lakierach.

Warto pamiętać, że substancje szkodliwe mają negatywny wpływ na nas wszystkich i środowisko naturalne.

Z tego powodu od 1 stycznia 2010 roku w Unii Europejskiej obowiązują przepisy zobowiązujące producentów farb i lakierów. Ograniczają do zawartości w nich tzw. lotnych związków organicznych (LZO, ang. VOC).

LZO są substancjami wydzielanymi do atmosfery (m.in. przez spaliny, detergenty oraz farby i lakiery), którą zanieczyszczają i powodują zmniejszenie warstwy ozonowej. W efekcie zwiększają globalne ocieplenie, stanowiące zagrożenie dla ludzi i środowiska.

Produkty spełniające obowiązujące normy posiadają często znak zielonego liścia, co jednak nie oznacza, że są one ekologiczne, lecz po prostu bezpieczne.

Ekologiczne farby i lakiery

Farby i lakiery są ekologiczne nie wtedy, kiedy mają na opakowaniu napis „eko”, „ekologiczny” czy „wodorozcieńczalny” bądź też jakiś zielony znaczek wymyślony przez producenta, lecz gdy posiadają uznany znak ekologiczny i potwierdzający go certyfikat.

Znak i certyfikat ekologiczny oznaczają, że ich producent spełnia nie tylko obowiązujące normy, lecz także szereg kryteriów dotyczących oddziaływania danego produktu na człowieka i środowisko naturalne – od surowców, poprzez produkcję, dystrybucję i użytkowanie, aż po utylizację.

Należy jednak wziąć pod uwagę, że każdy znak ekologiczny wiąże się z różnymi wymaganiami, np. gdy jeden oznacza, że produkt nie może wcale zawierać określonych substancji, inny je dopuszcza w ograniczonej ilości.

Typy ekologicznych farb i lakierów

Ekologiczne farby i lakiery dzielą się na trzy zasadnicze grupy:

  • high solids– farby zawierające większą ilość składników stałych, od 10 do 40 procent rozpuszczalników i zmniejszoną o 50 procent ilość emitowanych do atmosfery LZO w porównaniu z farbami konwencjonalnymi.

    Istnieją też farby tego typu zawierające aż 100 procent cząstek stałych.

    Farby o wyższej zawartości rozpuszczalników nakłada się tradycyjnie, a farby o niższej – za pomocą odpowiednich technologii.

  • wodorozcieńczalne– najpopularniejsze farby i lakiery, w których głównym rozpuszczalnikiem jest woda. Zawierają one do 35 procent rozpuszczalników, ale są produktami wieloskładnikowymi, które mogą zawierać również szkodliwe pigmenty i spoiwa.

    Najbezpieczniejsze są farby epoksydowe (dwuskładnikowe). Nakłada się je w sposób tradycyjny.

  • proszkowe– najbardziej ekologiczne i ekonomiczne farby i lakiery, składające się w całości ze sproszkowanej żywicy i innych substancji stałych. Zazwyczaj nakłada się je natryskowo.

 

Znaki ekologiczne oznaczające ekologiczne farby i lakiery

Farby i lakiery ekologiczne mogą mieć na opakowaniu różne znaki ekologiczne. Jedne z nich są przyznawane w poszczególnych krajach, inne są stosowane na arenie międzynarodowej.

W erze globalnego handlu, trudno jednak nie brać ich wszystkich pod uwagę, choć z ekologicznego punktu widzenia najlepszym rozwiązaniem jest kupowanie produktów lokalnych a nie pochodzących z drugiego krańca świata.

Oto kilka najbardziej znanych znaków ekologicznych, stosowanych do farb i lakierów:

  • Stokrotka (MargerytkaThe Flower) – znak ekologiczny UE

  • Eko-znak– polski znak ekologiczny

  • E– polski znak ekologiczny dla lakierów i farb, wzorowany na niemieckim znaku Błękitny Anioł

  • Błękitny Anioł (Blauer Engel) – niemiecki znak ekologiczny

  • Łabędź (Svanen) – skandynawski znak ekologiczny.

Wiele farb i lakierów posiada różne atesty, które mają też duże znaczenie dla konsumenta, jednakże trzeba wziąć pod uwagę, że sporo z nich jest przyznawanych jednorazowo, a produkt często nie podlega kontroli ani weryfikacji, jak ma to miejsce w przypadku znaków ekologicznych.

Ekologiczne farby i lakiery